fbpx
Zoeken
Bekijk alle artikelen van

Annelies Beck

"Het was voor mij altijd heel duidelijk dat ik ook de actuele situatie van Brazilië in het boek wilde betrekken. Hoe meer ik las over de geschiedenis van toen, hoe meer ik parallellen zag met het Brazilië van nu." Gesprek door Lieselotte Bijnens Foto: Charlie de Keersmaecker

Annelies Beck is bij het grote publiek bekend als journaliste, maar zoals de Vlaamse historica het zelf het mooist verwoordt: in haar borst huizen twee zielen. Naast journalistiek heeft ze ook een passie voor literatuur en is ze auteur van een prentenboek en twee romans. Ze verbleef dankzij een uitwisselingsprogramma een jaar lang in Brazilië en verloor haar hart aan dit land. In haar nieuwste roman, Toekomstkoorts, ontdekt de lezer meer over het Brazilië van vroeger en nu.

1898. De uit het arme Vlaanderen gevluchte Felix is in het onherbergzame westen van Brazilië een nieuw leven begonnen. Op die plek, Descalvados, runnen Belgische ondernemers een vleesfabriek en er is ambitie om van daaruit een groter gebied te veroveren. Geweld wordt hierbij niet geschuwd. Het brengt Felix in conflict met zijn geweten. Een eeuw later is Descalvados wederom middelpunt van een megalomaan project. Daaraan mee te werken is een droom voor de talentvolle jonge architect Thiago, al wordt van hem verwacht dat hij in het belang van de vooruitgang over lijken gaat.

Karakters: In je nieuwe roman laat je jouw lezerspubliek weer kennismaken met een ‘onbekend’ stukje geschiedenis. Hoe ontdek je deze verborgen parels?

Annelies Beck: Ik heb het geluk gehad dat de onderwerpen van mijn beide romans mij als cadeautjes werden aangereikt. Bij mijn eerste roman, Over het Kanaal, was het verhaal van mijn overgrootvader de grote inspiratiebron. Dankzij een Braziliaanse vriend, met een enorme interesse in België, werd ik op het spoor gezet van het verhaal dat uiteindelijk resulteerde in Toekomstkoorts. Enkele jaren geleden stuitte hij op een doctoraatsstudie over de kolonisatie van Brazilië door Belgen. Zo een ontdekking prikkelt onmiddellijk mijn nieuwsgierigheid en mijn verbeelding.

Wat heeft je geholpen bij het schrijven van deze roman?

Ik ga altijd op ontdekkingstocht in archieven, op zoek naar wat er nog over de historische gebeurtenissen te vinden is. Een grote hulp bij deze roman was ook Eddy Stols, een professor geschiedenis, gespecialiseerd in de geschiedenis van Brazilië. Hij vertelde mij het verhaal dat de oren van de plaatselijke bevolking afgesneden werden wanneer ze niet in de pas liepen. Dat beeld van die afgesneden oren vond ik zo pakkend. En toen was ik vertrokken.

Klopt het dat je ook een playlist maakte voor tijdens het schrijven?

Annelies: Er zijn eigenlijk twee verschillende playlists. Eentje met de muziek waar in het boek naar verwezen wordt en dan een hele lange playlist met allerlei soorten Braziliaanse muziek die ik heb leren kennen tijdens mijn bezoeken aan Brazilië en die mee de sfeer van het boek bepalen.

De roman speelt zich grotendeels af op Descalvados. Heb je deze plaats ook zelf bezocht?

Ja, enkele jaren geleden. Descalvados neemt voor mij een belangrijke plaats in het boek in. Het is niet enkel de plek waar het verhaal zich afspeelt, maar ook echt een personage. Zo een bezoek helpt natuurlijk enorm om de plaats zo nauwkeurig te beschrijven. De verlaten fabriek uit het boek staat daar ook echt te verkommeren en er zijn ook effectief plannen om de site nieuw leven in te blazen met een groots project.

‘Het was voor mij altijd heel duidelijk dat ik ook de actuele situatie van Brazilië in het boek wilde betrekken. Hoe meer ik las over de geschiedenis van toen, hoe meer ik parallellen zag met het Brazilië van nu.’We hadden het eerder al over de feiten waarop jouw roman gebaseerd zijn, maar het is niet louter een historische roman. We krijgen ook een glimp van de toekomst van Descalvados, of misschien beter gezegd van Brazilië, te zien. Vanwaar deze keuze?

Het was voor mij altijd heel duidelijk dat ik ook de actuele situatie van Brazilië in het boek wilde betrekken. Hoe meer ik las over de geschiedenis van toen, hoe meer ik parallellen zag met het Brazilië van nu. Denk bijvoorbeeld aan het WK of de Olympische spelen waarvoor kolossale bouwwerken werden opgetrokken en waarvoor de armere bevolking plaats moest ruimen. Dat gebeurt niet alleen voor grote evenementen, maar ook op andere momenten. Ik hoorde daarin echo’s van die koloniale geschiedenis, waarbij ook iedereen plaats moest ruimen voor al die grote plannen en stelde mij daarbij de vraag ‘hoe gaan we daar dan mee om? Zijn we nu slimmer geworden of niet?’

Net door die nauwe band met de realiteit, kan je als lezer soms in de roman verdwalen en weet je niet meer wat feit en wat fictie is. Om die grens te vervagen, maak je bijvoorbeeld gebruik van krantenknipsels. Toch is het niet altijd even duidelijk of ze de lezers de waarheid vertellen of niet.

Ik wilde een verhaal vertellen zoals een verhaal nu ook tot bij de mensen komt. Er gebeurt iets en meteen komen er langs allerlei kanalen berichten binnen, soms met tegenstrijdige informatie. Langzaam bouwen de mensen daaruit zelf hun verhaal op. De krantenknipsels in de roman hebben dezelfde functie. Ze kunnen zowel het verhaal dat je leest bevestigen of tegenspreken. En dan komt natuurlijk de vraag: ‘Wat is dé waarheid? En bestaat die wel?’

Vaak wordt migratie naar voren geschoven als een belangrijk thema in jouw verhalen. Toch lijkt het mij eerder een opstapje naar de grootste vraag in deze roman: ‘Bestaat zo een ideale wereld wel als je ziet wat de gevolgen zijn?’

Ik ga niet op zoek naar het thema migratie, maar het vindt mij telkens, stel ik vast. In het hart van deze roman zit toch vooral de vraag hoeveel we bereid zijn op te offeren in de zoektocht 
naar een ideale wereld. Hoezeer houden vriendschappen, zoals die tussen Felix en Aurelio, maar ook tussen Beija-Flor en Thiago, stand onder druk?

Tot slot, is er al een volgend boek op komst?

Er is al een idee, maar nu moet ik kijken of het ook kan uitgroeien tot een roman.