Zoeken
Bekijk alle artikelen van

Wat kan jij afvinken uit Marilyn Monroes boekenkast?

Iedereen werpt weleens een blik op de boekenkast van een ander; is hij groter, breder, voller dan de jouwe? Of je pakt er een boekenlijstje bij om te zien hoe goed je het zelf doet: heb je de grote klassiekers gelezen die de leeslijsten middelbare scholieren nu voorschrijven? Ken je alle auteurs van wie jouw lievelingsschrijver fan was? We hebben nog zo’n vergelijking voor je, uit onverwachte hoek.

Marilyn Monroe in een witte jurk boven een ventilatierooster. Dat beeld is misschien iconisch, het weegt geenszins op tegen de veel onbekendere pin-upachtige kiekjes die van de actrice werden gemaakt als ze in een boek verzonken was. Oké, op het ene leest ze volledig in de make-up de krant op een chic bankje en op een ander slaat ze sensueel op bed een manuscript open. Vaak werden de foto’s door een fotograaf geënsceneerd, maar wel met boeken die uit haar eigen bibliotheek kwamen. Typ maar eens ‘Marilyn Monroe reading’ in je digitale zoekmachine. Op een fotoreeks van Eve Arnold leest Monroe James Joyce’ Ulysses in een niet zo verhullend pakje in een speeltuin. Alfred Eisenstaedt bracht haar in beeld als een normale vrouw, in een trui en lange broek opgekruld op de bank voor haar eigen boekenkast, lezend. Behalve deze zijn er enorm veel foto’s gemaakt waarin ze oprecht aan het lezen is, op bed bijvoorbeeld, waar ook een grote boekenkast naast stond.

Was het idool slash sekssymbool dan een lezer? Volgens vele van haar bewonderaars wel. Ze zou zichzelf graag lezend laten fotograferen, juist zodat de wereld haar serieuzer zou nemen en zou zien wie zij óók was. Monroe was daarbij getrouwd met Arthur Miller, toneelschrijver en Pulitzerprijswinnaar. Ze wilde bewust bepaalde literaire auteurs ontmoeten op feestjes omdat ze fan van hen was, zoals Truman Capote, Carl Sandburg en Saul Bellow. Ook bestond haar vriendenkring voor een groot deel uit auteurs; Lester Markel, Dorothy Parker en Louis Untermeyer zouden ertoe behoren. Literatuur zou Monroe, die kampte met mentale problemen, helpen bij het ontsnappen aan het leven in de spotlights. Ook volgde ze avondcolleges over literatuur én schreef ze zelf.

In 2010 werden haar persoonlijke handschriften gepubliceerd: Fragments: Poems, Intimate Notes, Letters by Marilyn Monroe. Volgens de samenstellers waren het geen belabberd geschreven gedachtesprongen of roddels. Monroe schreef bewust en zag het schrijven als een kunstvorm: ‘What the notes reveal is intimacy without showiness, the seismic measuring of a soul.’ Haar poëzie onthult een kwetsbare mens, die continu door de wereld in de gaten wordt gehouden en nooit zichzelf kan zijn. De teksten laten de innerlijke strijd zien die uiteindelijk tot haar dood zou leiden. Een fragment uit een van haar gedichten (zonder de doorhalingen):

Only parts of us will ever
touch parts of others —
one’s own truth is just that really — one’s

own truth.
We can only share the part that is

within another’s knowing

acceptable 

so one
is for most part alone.
As it is meant to be in
evidently in nature — at best

perhaps it could make
our understanding seek
another’s loneliness out.

De Monroe-fanclub Everlasting Star en Stephen J. Gertz van de website Booktryst hebben geprobeerd te achterhalen welke boeken er dan precies in Marilyn Monroes kast stonden. In eerste instantie keken ze vooral naar de boeken waarmee de actrice gefotografeerd was, maar het werd makkelijker toen ze de lijst in handen kregen met de geveilde boeken uit haar nalatenschap in 1999. Het blijkt dat Monroe inderdaad een liefhebber was, of in ieder geval een verzamelaar. Ze vonden ruim vierhonderd boeken, en zeker niet van de minste auteurs. Flaubert, Proust, Freud, een behoorlijke hap uit de Russische bibliotheek. Wil je jouw boekenkast vergelijken met de bibliotheek van Marilyn Monroe? Op booktryst.com is de gehele inhoud te vinden.

Of ze de ruim vierhonderd boeken daadwerkelijk allemaal gelezen heeft, zullen we nooit weten. Echter, voor de sceptici die het nog niet willen geloven: er is genoeg bewijs dat Monroe daadwerkelijk een boekenwurm was. Ze las in ieder geval de volgende boeken, waarover ze sprak in interviews of met vrienden, waaruit ze voordroeg, waarin aantekeningen van haar hand te vinden zijn of die ze heeft proberen te bewerken tot een film:

Rights of Man (1791, De mensenrechten), Thomas Paine

Poems (1895), W.B. Yeats

De broers Karamazov (1880), Fjodor Dostojevski

And It Was Told of a Certain Potter (1917), Walter C. Lanyon

A Lost Lady (1923), Willa Cather

Letters to a Young Poet (1929, origineel: Briefe an einen jungen Dichter), Rainer Maria Rilke

The Autobiography of Lincoln Steffens (1931), Lincoln Steffens

The Little Prince (1943, De kleine prins), Antoine de Saint-Exupéry

A Streetcar Named Desire (1947), Tennessee Williams

The Deer Park (1955), Norman Mailer

Justine (1957), Lawrence Durrell

Captain Newman, M.D. (1961, Kapitein Newman, M.D), Leo Rosten (zou ze aan het lezen zijn in de week dat ze stierf)

Een roman van Harold Robbins